სტატიები
ტომი 21, №1(31), 2026 / Vol. 21, №1(31), 2026
© 2026

ციფრული ეკონომიკა და ინოვაციური კონკურენტუნარიანობა შავი ზღვის ქვეყნებში

ავტორები: ქეთევან გოლეთიანი, ბადრი გეჩბაია, თენგიზ აფხაზავა, გიორგი აბაშიძე

საკვანძო სიტყვები: ციფრული ეკონომიკა; ინოვაცია; კონკურენტუნარიანობა; შავი ზღვის ქვეყნები; ციფრული ტრანსფორმაცია

J.E.L. Classification: O30, O33, L86, F15

DOI: https://doi.org/10.52244/ep.2026.31.04

ციტირებისათვის: გოლეთიანი, ქ., გეჩბაია, ბ., აფხაზავა, თ., აბაშიძე, გ., (2026) ციფრული ეკონომიკა და ინოვაციური კონკურენტუნარიანობა შავი ზღვის ქვეყნებში. ეკონომიკური პროფილი, ტ. 21, 1(31), გვ. 39-51. DOI: https://doi.org/10.52244/ep.2026.31.04

ანოტაცია.

ნაშრომი ეძღვნება ციფრული ეკონომიკისა და ინოვაციური კონკურენტუნარიანობის ურთიერთმიმართების ემპირიულ კვლევას შავი ზღვის რეგიონის ქვეყნების მაგალითზე. კვლევის აქტუალობა განპირობებულია იმ გარემოებით, რომ გლობალიზაციის პირობებში ეკონომიკური კონკურენტუნარიანობის ფორმირება სულ უფრო მეტად ეფუძნება ციფრულ ტრანსფორმაციას, ტექნოლოგიურ პროგრესსა და ინოვაციური პოტენციალის განვითარებას. აღნიშნული საკითხი განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს შავი ზღვის რეგიონში, სადაც თანაარსებობს განსხვავებული განვითარების დონის მქონე ეკონომიკები და მკვეთრად ვლინდება სტრუქტურული ასიმეტრიები.

კვლევის მიზანია ციფრული ეკონომიკის განვითარების გავლენის ანალიზი ინოვაციური კონკურენტუნარიანობის ფორმირებაზე. დასახული მიზნის ფარგლებში კვლევა ფოკუსირდება იმაზე, თუ რა გავლენას ახდენს ციფრული ტექნოლოგიების გამოყენების ინტენსივობა, ციფრული ინფრასტრუქტურის ხარისხი და ციფრული უნარების დონე ინოვაციურ აქტივობასა და კონკურენტუნარიანობაზე. მეთოდოლოგიურად კვლევა ეფუძნება რაოდენობრივ მიდგომას. მონაცემთა შეგროვება განხორციელდა 100 რესპონდენტის გამოკითხვის გზით, ონლაინ გამოკითხვის პლატფორმის (Google Forms) გამოყენებით. მიღებული მონაცემები დამუშავდა აღწერითი და კორელაციური სტატისტიკური ანალიზის მეთოდებით.

ემპირიული შედეგები მიუთითებს ციფრული ეკონომიკის ძირითად კომპონენტებს შორის მნიშვნელოვან დადებით კავშირებზე. განსაკუთრებით გამოკვეთილია ციფრული უნარების გავლენა პროფესიულ და ეკონომიკურ კონკურენტუნარიანობაზე, ხოლო ციფრული ტექნოლოგიების ინტენსიური გამოყენება მნიშვნელოვნად ასტიმულირებს ინოვაციური აქტივობის ზრდას. ამასთანავე, დადასტურდა, რომ ციფრული ინფრასტრუქტურის ხელმისაწვდომობა წარმოადგენს ეკონომიკური განვითარების შესაძლებლობების მნიშვნელოვან წინაპირობას, თუმცა არ არის ერთადერთი განმსაზღვრელი ფაქტორი.

კვლევის შედეგები ადასტურებს, რომ ციფრული ეკონომიკა წარმოადგენს ინოვაციური კონკურენტუნარიანობის ფორმირების ერთ-ერთ ფუნდამენტურ საფუძველს. ამასთან, მისი ეფექტიანი განვითარება განპირობებულია მრავალფაქტორიანი გარემოთი, მათ შორის ადამიანური კაპიტალის ხარისხითა და ინსტიტუციური მოწყობის ეფექტიანობით. ნაშრომის პრაქტიკული მნიშვნელობა მდგომარეობს იმაში, რომ მიღებული შედეგები შეიძლება გამოყენებულ იქნეს ეკონომიკური და ინოვაციური პოლიტიკის შემუშავების პროცესში, განსაკუთრებით შავი ზღვის რეგიონის ქვეყნებისთვის, სადაც ციფრული ტრანსფორმაცია კვლავ განვითარების აქტიურ ფაზაშია.

Open PDF File

გამოყენებული ლიტერატურა:

  1. Awad, I., Nuseibeh, H., & Amro, A. (2025). Competitiveness in the era of circular economy and digital innovations: An integrative literature review. Sustainability. https://doi.org/10.3390/su17104599
  2. Bogachov, S., Pluhatar, T., Plakhotnik, O., Alieksieieva, O., & Bondar, V. (2021). Innovative business development in the digital economy. Entrepreneurship and Sustainability Issues. https://doi.org/10.9770/jesi.2021.8.4(42)
  3. Dikan, O., Storozhylova, U., & Kovalov, A. (2022). Economic aspects of providing the digitalization policy of the Black Sea region. Black Sea Economic Studies. https://doi.org/10.32782/bses.76-22
  4. Dovgal, E., Dovgal, G., & Ishchenko, M. (2021). Prospects for digitalization of the economy of Ukraine: Opportunities and threats. Journal of Economics and International Relations. https://doi.org/10.26565/2310-9513-2021-13-08
  5. Kolodiziev, O., Krupka, M., Shulga, N., Kulchytskyy, M., & Lozynska, O. (2021). The level of digital transformation affecting the competitiveness of banks. Banks and Bank Systems. https://doi.org/10.21511/bbs.16(1).2021.08
  6. Kolesnik, E., Stepanov, V., & Pavlova, L. (2023). On the way to the digital age: Problems and prospects of countries with emerging economies. SHS Web of Conferences. https://doi.org/10.1051/shsconf/202317202006
  7. Krasnostanova, N., Yatskevych, I., Maidaniuk, S., Palamarchuk, V., & Pryvalova, N. (2021). Strategic management tools for innovative development of the region, 39. https://doi.org/10.25115/eea.v39i5.5282
  8. Liu, J., Chen, Y., & Liang, F. (2023). The effects of digital economy on breakthrough innovations: Evidence from Chinese listed companies. Technological Forecasting and Social Change. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2023.122866
  9. Luo, S., Yimamu, N., Li, Y., Wu, H., Irfan, M., & Hao, Y. (2022). Digitalization and sustainable development: How could digital economy development improve green innovation in China? Business Strategy and the Environment. https://doi.org/10.1002/bse.3223
  10. Marti, L., & Puertas, R. (2023). Analysis of European competitiveness based on its innovative capacity and digitalization level. Technology in Society. https://doi.org/10.1016/j.techsoc.2023.102206
  11. Martinovych, P. (2021). The influence of the smart-economy of the regions on the development of Ukrainian competitiveness. Proceedings of Scientific Works of Cherkasy State Technological University Series Economic Sciences. https://doi.org/10.24025/2306-4420.63.2021.248416
  12. Shaposhnykov, K., Kosmidailo, I., & Lystopad, Y. (2025). Innovative development of enterprises in the conditions of economy digitalization. Market Infrastructure. https://doi.org/10.32782/infrastruct82-46
  13. Shen, L., Zhao, X., Panda, D., & Parida, V. (2025). Does digital economy investment promote sustainable competitiveness by creating new industry? IEEE Transactions on Engineering Management, 72, 295–307. https://doi.org/10.1109/tem.2024.3521542
  14. Storozhylova, U., Storozhylov, H., & Storozhylov, P. (2021). Management of digital transformation of the economy of the future: World experience and prospects of the Black Sea region. Black Sea Economic Studies. https://doi.org/10.32843/bses.66-15
  15. Strilets, V., Franko, L., Dykha, M., Ivanov, M., & Rybina, L. (2024). The influence of innovative development in the EU countries and Ukraine on the competitiveness of national economies: A comparative analysis. Problems and Perspectives in Management. https://doi.org/10.21511/ppm.22(2).2024.01
  16. Tutak, M., & Brodny, J. (2024). Technological progress in central and eastern Europe: Digitalization and business innovation leaders and outsiders. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity. https://doi.org/10.1016/j.joitmc.2024.100404
  17. Wen, J., Mahmood, H., Khalid, S., & Zakaria, M. (2025). Nexus between digital economy and environmental sustainability in BRICS: Does green innovation matter? Business Strategy and the Environment. https://doi.org/10.1002/bse.4243
  18. Yousaf, Z., Radulescu, M., Sinisi, C., Serbanescu, L., & Paunescu, L. (2021). Towards sustainable digital innovation of SMEs from the developing countries in the context of the digital economy and frugal environment. Sustainability, 13, 5715. https://doi.org/10.3390/su13105715
  19. Yu, B., Maletska, O., Tsitska, N., & Kapral, O. (2022). Paradigm of a country competitiveness under conditions of digital economy. Review of Economics and Finance. https://doi.org/10.55365/1923.x2022.20.65
  20. Zhygalkevych, Z., Vorzhakova, Y., Koleshnya, Y., & Dergachova, A. (2022). Influence of the digital economy on the innovative development of enterprises. In 2022 IEEE 3rd International Conference on System Analysis & Intelligent Computing (SAIC) (pp. 1–8). https://doi.org/10.1109/saic57818.2022.9922974